Рөстәм Миңнеханов ИСЕСКО конференциясендә сәламләү сүзе белән чыгыш ясады

Чара Казанда Millennium Panorama кунакханәсендә уза.

Татарстан башкаласы ИСЕСКО Генераль ассамблеясе мәйданчыгына әйләнде, чөнки быел Казан ислам дөньясының мәдәни башкаласы исеменә лаек булды. Казанга кадәр бу статус Каһирәгә (2023 ел), Марракешка (2024 ел), Сәмәркандка (2025 ел) бирелгән иде.

Сессия Коръән аятьләрен уку белән башланып китте.

Катнашучыларны ИСЕСКО генераль директоры доктор Саләм бин Мөхәммәд Әл Мәлик сәламләде.

Татарстан Республикасы Рәисе Рөстәм Миңнеханов, чарада катнашучыларга мөрәҗәгать итеп, болай диде: "2026 елда ислам дөньясының мәдәни башкаласы Казанда барысын да сәламләвемә шатмын. Бу безнең галимнәребезнең, мәдәният һәм сәнгать эшлеклеләренең дөнья цивилизациясенә керткән өлешенә югары бәя бирү һәм аларны тану. Без Мәгариф, фән һәм мәдәният мәсьәләләре буенча бөтендөнья ислам оешмасы җитәкчелегенә ышаныч белдергәннәре өчен рәхмәтле. Мәдәни башкала елының мөһим вакыйгасы — Казанда ИСЕСКО Генераль ассамблеясен үткәрү. Безнең өчен бу кунакларны Россиянең һәм Татарстанның мәдәни потенциалы, 175 милләт вәкиленең тарихи мирасы һәм республикабызда тату һәм дус яшәү тәҗрибәсе белән таныштыру мөмкинлеге».

Рөстәм Миңнеханов билгеләп үткәнчә, Россия белән ислам дәүләтләрен ныклы һәм ышанычлы мөнәсәбәтләр бәйли. Алар үзара хөрмәт, тигез хокуклылык һәм гадел һәм күп поляр дөнья корылышын формалаштыруга омтылу принципларында тезелә. "Миңа монда Россия Президенты Владимир Владимирович Путин кушуы буенча җитәкләгән «Россия – Ислам дөньясы» стратегик караш төркеме эшчәнлеге ярдәм итә. Нәкъ менә монда, хәзерге Татарстан Республикасы территориясендә, рәсми рәвештә ислам кабул ителгән, беренче басма Коръән басылып чыккан. Татарстан уникаль мәдәни һәм табигый объектларга бай. Шуларның дүртесе ЮНЕСКО Бөтендөнья мирасы исемлегенә кертелде. Болар: Казан Кремле, Свияжск утрау-шәһәрчегенең Успенье соборы, борынгы Болгар шәһәре һәм Энгельгард исемендәге астрономия обсерваториясе".

Татарстан Рәисе шулай ук искәрткәнчә, бүген республика – Россиянең сәнәгать ягыннан алга киткән, фәнни-мәгариф һәм инновацион төбәкләренең берсе. Биредә бертигез санда мөселманнар һәм христианнар яши, дип ассызыклады ул, конфессияара татулык символы булып Казан Кремле тора, анда янәшәдә Кол Шәриф мәчете һәм Благовещенье соборы урнашкан.

"Генераль директоры Саләм бин Мөхәммәд Әл Мәлик җитәкчелегендә ИСЕСКО мәдәни, матди һәм матди булмаган мирасны саклау, яшьләр белән эшләү мәсьәләләренә зур игътибар бирә, — диде Рөстәм Миңнеханов. — Бу безнең уртак бурычыбыз — үсеп килүче буында үз тарихыбызга һәм мәдәниятебезгә хөрмәт тәрбияләү. Шул рәвешле генә халыкларның тәңгәллеген саклап калырга һәм дөнья мәдәни мирасының күп төрлелеген тәэмин итәргә мөмкин. Без ышанабыз, балалар һәм яшьләрнең нәкъ менә дуслыкка һәм уртак кыйммәтләргә нигезләнгән инициативалары дөньяның тотрыклы киләчәге өчен ныклы нигез булдыра. Моңа «Сәләт» бергәлеге, Яшьләр дипломатиясе академиясе, Гомумроссия балалар һәм яшьләр хәрәкәте Беренчеләр Хәрәкәте кебек институтларның эшчәнлеге ярдәм итә. 2022 елда Казан ИХО күзәтүче илләре арасында беренче тапкыр ислам дөньясының яшьләр башкаласы дип танылды. Ел саен уздырыла торган Казан глобаль яшьләр саммитын һәм ИХО илләренең фәнни конгрессын уздыру әлеге статусның әһәмиятле мирасы булды, аны Оешма һәм ИСЕСКО яшьләр форумы белән берлектә оештырачакбыз. Әлеге инициативалар нәтиҗәсендә төрле илләрдәге яшьләр бер-берсенең мәдәниятен тирәнрәк белергә, тел күнекмәләрен камилләштерергә, дуслык мөнәсәбәтләрен булдырырга мөмкинлек ала».

Рөстәм Миңнеханов барлык делегатларга ислам мирасын глобаль дәрәҗәдә саклауга һәм үстерүгә керткән өлешләре өчен рәхмәт белдерде. Казанда Генераль ассамблея уздыру Россиянең ислам дөньясы белән күп яклы гуманитар элемтәләрен ныгытуга ярдәм итәр дип ышанам, диде ул һәм ассамблеяда катнашучыларга нәтиҗәле эш теләде.

Искәртәбез, Генераль конференциянең төп бурычы — генераль сәясәт формалаштыру һәм ИСЕСКО эшчәнлегенә күзәтчелек итү. Ике көн эчендә делегатлар 2022-2025 еллардагы эшкә йомгак ясаячак, якындагы дүрт елга чаралар планы турында фикер алышачак. Белешмә өчен:

Элегрәк Татарстан Рәисе Рөстәм Миңнеханов ИСЕСКО генераль директоры белән 2026 елның февралендә Согуд Гарәбстанына эш сәфәре кысаларында очрашкан иде.

Шул ук вакытта ИСЕСКО һәм ТР Мәдәният министрлыгы арасында үзара аңлашу турында меморандум имзаланды. Документ якларның мәдәният, мәгариф һәм фән өлкәсендә хезмәттәшлекне үстерү ниятен беркетте.